სამედიცინო რესურსები

მიმოხილვა

რესურსების ამ განყოფილების ეს გვერდი მიუთითებს სამხედრო სამედიცინო ეთიკის ზოგად თემაზე არსებულ ძირითად რესურსებზე. სხვა გვერდები გთავაზობთ დამატებით რესურსებს ცალკეულ ძირითად თემებზე ან გამოყოფს ამ რესურსების იმ ნაწილებს, რომლებიც კონკრეტულ თემას ეხება. ვვარაუდობთ, რომ ეს გვერდები ღირებული საინფორმაციო წყარო იქნება აკადემიკოსებისა და პრაქტიკოსებისთვის, რომლებსაც სამხედრო სამედიცინო ეთიკა აინტერესებთ. ეს მასალა საზოგადო სიკეთედ, კეთილსინდისიერად და საავტორო და ინტელექტუალური საკუთრების უფლებათა პატივისცემით გვაქვს მოწოდებული. თუ ამ მასალას ხელახლა იყენებთ, გთხოვთ, მიუთითოთ წყარო.

სამხედრო სამედიცინო ეთიკა თემაა, რომელიც სამხედრო ეთიკისა და სამედიცინო ეთიკის გადაკვეთაზე მდებარეობს. სამედიცინო პრაქტიკას აწესრიგებს სამართლის, ეთიკისა და მორალის გადაკვეთა. სამართალი განსაზღვრავს მოქმედების არადისკრეციულ კურსს. ეთიკა არის მორალური პრინციპების ერთობლიობა, რომელიც აწესრიგებს ადამიანის საქმიანობასა და ქცევას და ხშირად პროფესიული რეგულაციით არის კოდიფიცირებული. მორალს კი ინდივიდუალური სინდისი განსაზღვრავს. მრავალ კულტურაში დიდი ხანია არსებობს პრაქტიკა, რომ ეთიკური სტანდარტები, რომელთა მიხედვითაც ექიმები და სხვა ჯანდაცვის პროფესიონალები თავიანთ ხელობას ახორციელებენ, კანონით ან რეგულაციით განისაზღვრება. სამედიცინო ეთიკა იწყება დევიზით „უპირველესად, ნუ ავნებ“, თუმცა ის ჰიპოკრატეს ფიცს მცდარად მიეწერება. ამას ჩვეულებრივ აძლიერებს Beauchamp-ისა და Childress-ის ბიოეთიკის ოთხი პრინციპი: ავტონომია (ქმედუნარიანი მოზრდილების უფლება, თავად განსაზღვრონ თავიანთი მკურნალობა), კეთილისმყოფელობა და მისი კოროლარიუმი - ზიანის არმიყენება (პაციენტებისთვის ხელსაყრელი შედეგები მინიმალური ზიანით) და სამართლიანობა (თანასწორობასა და არადისკრიმინაციაზე დაფუძნებული სამართლიანობა).

ჯანდაცვის პროფესიების ეთიკა ეწინააღმდეგება „სამხედრო პროფესიას“, რომლის უმთავრესი ფუნქციაა ქვეყნის მტრების წინააღმდეგ სასიკვდილო ძალის გამოყენება პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად. სამხედრო ეთიკა ეხება პროფესიული სამხედრო პრაქტიკის მორალურ გამოწვევებსა და დილემებს. ომშიც კი უნდა არსებობდეს ძალადობის გამოყენების ზღვრები. ეს ჩვეულებრივ იყოფა „jus ad bellum“-ად - სახელმწიფოთა მიერ ომში შესვლის კანონიერებად, და „jus in bello“-დ - სამხედრო ძალის გამოყენებად საომარი მოქმედებების დროს. ამ უკანასკნელს წარმართავს „შეიარაღებული კონფლიქტის სამართალი (LOAC)“ ანუ „საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი (IHL)“. ომის წარმოების გარდა, სამხედრო სამსახურის მრავალი ასპექტი შეზღუდავს შეიარაღებული ძალების პერსონალის თავისუფლებას იმაზე მეტად, ვიდრე ეს მოქალაქეებს აქვთ.

სამხედრო ჯანდაცვის პროფესიონალები, შეიძლება ითქვას, უფრო ფართო სპექტრის კანონებითა და ეთიკური პრინციპებით არიან შეზღუდულნი, როგორც შიდასახელმწიფოებრივი, ისე საერთაშორისო, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ჯგუფი. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი შეიარაღებულ ძალებში არიან დასაქმებულნი, სამხედრო ჯანდაცვის პროფესიონალები თავიანთი ეთიკური პრაქტიკისთვის პასუხს აგებენ ეროვნული ჯანდაცვის პროფესიული მარეგულირებელი ორგანოების წინაშე. ეს „ორმაგი ლოიალობა“ სამხედრო სამედიცინო ეთიკის (MME) ცენტრშია. მაგალითებია: კონფლიქტის დროს დაზარალებულთა მოვლის ჰუმანიტარულ საჭიროებასა და სამხედრო საჭიროებას შორის ბალანსის დაცვა, როცა სამხედრო საავადმყოფოებში საწოლები სამხედრო პაციენტებისთვის უნდა იყოს თავისუფალი; პაციენტის კონფიდენციალურობის შენარჩუნება იმ პირობებში, როცა სამხედრო მეთაურებს თავიანთი პერსონალის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცოდნა სჭირდებათ; და სამედიცინო პერსონალისთვის საბრძოლო მოვალეობების შესრულების შეზღუდვები. სამხედრო ჯანდაცვის პროფესიონალებმა ეთიკური საკითხების გადაწყვეტა უნდა დააფუძნონ როგორც ჯანდაცვის, ისე სამხედრო პროფესიების შესაბამის პრინციპებზე. ეს თემა სამხედრო სამედიცინო ლიტერატურაში ფართოდ განიხილება როგორც აკადემიური ეთიკოსების, ისე პრაქტიკოსების მიერ. ორმაგი ლოიალობის ცნება ვრცელდება ისეთ სხვა ჯანდაცვის პროფესიონალებზეც, რომელთაც აქვთ ინსტიტუციური ვალდებულებები, მაგალითად ჯანდაცვის მენეჯერებზე, პროფესიული მედიცინის ექიმებსა და ციხის ექიმებზე.