Ιατρικοί πόροι

Φροντίδα αιχμαλώτων/κρατουμένων

Η Τρίτη Σύμβαση της Γενεύης του 1949 περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για τη φροντίδα των αιχμαλώτων πολέμου. Με αυτές επιβάλλονται υποχρεώσεις σε όσους κρατούν αιχμαλώτους πολέμου να τους μεταχειρίζονται με αξιοπρέπεια και ανθρωπιά και να διασφαλίζουν ότι έχουν πρόσβαση σε κατάλληλη ιατρική περίθαλψη. Τα άρθρα 29-32 της Σύμβασης αυτής καλύπτουν την ιατρική φροντίδα, τις ιατρικές εξετάσεις και τους αιχμαλώτους που εκτελούν ιατρικά καθήκοντα. Το άρθρο 33 καλύπτει τα δικαιώματα και τις ευθύνες του προσωπικού που θεωρείται κατάλληλο, συμπεριλαμβανομένου του ιατρικού προσωπικού που διατηρείται για τη φροντίδα των αιχμαλώτων πολέμου. Επιπλέον, υπάρχει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων και άλλων ωμών, απάνθρωπων ή εξευτελιστικών μεταχειρίσεων ή τιμωριών, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1987

Δυστυχώς, σε περιόδους πολέμου και ένοπλης σύγκρουσης, οι αιχμάλωτοι ενδέχεται να μην αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ανήθικη συμπεριφορά από ιατρικό προσωπικό και προσωπικό υγειονομικής περίθαλψης. Ίσως τα χειρότερα παραδείγματα τέτοιας πρακτικής ήταν τα πειράματα που διεξήχθησαν σε αιχμαλώτους υπό την αιγίδα του ναζιστικού καθεστώτος στη Γερμανία και από τη Μονάδα 731 του Ιαπωνικού Στρατού κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπάρχουν ενδείξεις κακομεταχείρισης αιχμαλώτων κατά τις επιχειρήσεις αντιμετώπισης εξέγερσης στους λεγόμενους πολέμους απελευθέρωσης, όπως στη Μαλαισία, την Κένυα, το Άντεν, την Αλγερία, το Βιετνάμ και το Βελγικό Κογκό. Πιο πρόσφατα, υπάρχουν ενδείξεις κακομεταχείρισης αιχμαλώτων στη Βόρεια Ιρλανδία, στους πολέμους των Βαλκανίων, στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Αυτό περιλαμβάνει τη συμμετοχή ιατρικού προσωπικού και ψυχολόγων στην αξιολόγηση της «καταλληλότητας για ανάκριση» και στην παροχή συμβουλών για σωματικές και ψυχολογικές τεχνικές εξουθένωσης του ηθικού των αιχμαλώτων. Ειδικά παραδείγματα αποτελούν η κακοποίηση αιχμαλώτων από αμερικανικές δυνάμεις στη φυλακή Αμπού Γκράιμπ στο Ιράκ, η υπόθεση Baha Mousa που αφορά τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ηνωμένου Βασιλείου, η μεταφορά Αφγανών κρατουμένων από καναδικές δυνάμεις στις αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας και η θανάτωση Αφγανών κρατουμένων από τις Αυστραλιανές Ειδικές Δυνάμεις.

Μετά από τα γεγονότα αυτά, πολλές χώρες έχουν εκδώσει ειδικές οδηγίες για τον χειρισμό αιχμαλώτων πολέμου και κρατουμένων, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Το στρατιωτικό και το στρατιωτικό ιατρικό προσωπικό πρέπει να κατανοεί τα νομικά και ηθικά του καθήκοντα ως προς τη φροντίδα των αιχμαλώτων πολέμου. Πρέπει επίσης να κατανοεί τη διάκριση ανάμεσα σε έναν αιχμάλωτο πολέμου (που υπάγεται στην προστασία των Συμβάσεων της Γενεύης) και σε έναν κρατούμενο ή άλλον όρο που περιγράφει πρόσωπο στερημένο της ελευθερίας του βάσει του εθνικού ποινικού δικαίου.