Spades Q Zijn burgers die de vijand steunen of helpen legitieme doelwitten? Wat vind jij? Denk aan de bescherming die burgers genieten onder het internationaal recht. Wanneer verliezen burgers hun beschermde status?

• Burgers die niet rechtstreeks deelnemen aan de vijandelijkheden zijn onschuldig en worden beschermd door het internationaal recht (HOR). Zij mogen nooit opzettelijk het doelwit van een aanval zijn.

• Let op: het verlenen van voedsel of onderdak aan strijders valt onder het HOR niet onder 'directe deelname' aan vijandelijkheden.

• Pas op het moment dat burgers rechtstreeks deelnemen aan de vijandelijkheden (Direct Participation in Hostilities - DPH), verliezen zij hun beschermde status en worden zij voor de duur van die deelname een legitiem militair doelwit.

• Als je twijfelt of iemand een strijder of een burger is, moet je die persoon als burger beschouwen, hoe lastig of risicovol dat tactisch ook mag lijken. Artikel 50 van het Eerste Aanvullend Protocol bij de Verdragen van Genève (1977) stelt expliciet: "Bij twijfel of een persoon een burger is, wordt deze als burger beschouwd," en "De aanwezigheid binnen de burgerbevolking van personen die niet onder de definitie van burger vallen, ontneemt die bevolking haar civiele hoedanigheid niet."

De moderne manier van oorlogvoering maakt dit in de praktijk een complex dilemma. Wat doe je als burgers als menselijk schild worden gebruikt, of onder dwang meestrijden? En hoe ga je om met burgers die via smartphone-apps structureel vijandelijke posities doorgeven, wat leidt tot zware verliezen aan jouw kant? Dit soort technologie zorgt steeds vaker voor twijfel over de status van de burger. Desondanks vereist professioneel militair handelen dat je binnen jouw taakuitvoering altijd streeft naar de maximale bescherming van onschuldigen.

L. Peperkamp (2024), Technology and the Civilianization of Warfare, in: Ethics & International Affairs, 38 (1).

https://www.cambridge.org/core/journals/ethics-and-international-affairs/article/technology-and-the-civilianization-of-warfare/75FF095B78C0E605F662ED7BAD56F5ED

Hugo Slim, Killing Civilians: Method, Madness and Morality in War, (Hurst, London, 2007), p190,194.